सांसद (Members of Parliament)
भारतीय संसद में राजस्थान का प्रतिनिधित्व। 25 लोकसभा सदस्य (प्रत्यक्ष निर्वाचित) एवं 10 राज्यसभा सदस्य (राज्य विधानसभा द्वारा निर्वाचित)।
संसदीय, विधान सभा एवं स्थानीय स्वशासन जनप्रतिनिधियों का एकीकृत विहंगावलोकन
लोकसभा सांसद (MP), राज्यसभा सदस्य, विधानसभा विधायक (MLA), जिला प्रमुख, प्रधान, महापौर एवं सरपंच संरचना।
संसदीय लोकतंत्र, राज्य विधानमंडल एवं स्थानीय निकायों में जनता के निर्वाचित प्रतिनिधि।
भारतीय संसद में राजस्थान का प्रतिनिधित्व। 25 लोकसभा सदस्य (प्रत्यक्ष निर्वाचित) एवं 10 राज्यसभा सदस्य (राज्य विधानसभा द्वारा निर्वाचित)।
राजस्थान विधानसभा के 200 प्रत्यक्ष निर्वाचित सदस्य। राज्य के कानून, वार्षिक बजट पारण एवं क्षेत्र के समग्र विकास के प्राथमिक सूत्रधार।
जिले के ग्रामीण स्वशासन के सर्वोच्च जनप्रतिनिधि। जिला परिषद सदस्यों में से निर्वाचित, जो जिले की संपूर्ण पंचायती राज नीतियों की अध्यक्षता करते हैं।
ब्लॉक/पंचायत समिति स्तर के मुख्य लोकतांत्रिक प्रतिनिधि। पंचायत समिति सदस्यों द्वारा निर्वाचित, जो ग्राम पंचायतों के विकास कार्यों का समन्वय करते हैं।
नगर निगमों के प्रथम नागरिक एवं राजनीतिक प्रमुख। नगर निगम बोर्ड एवं सशक्त स्थायी समिति (EC) की अध्यक्षता कर शहरी विकास का मार्गदर्शन।
प्रत्यक्ष लोकतंत्र की सबसे मौलिक इकाई। ग्राम पंचायत के वयस्क मतदाताओं द्वारा सीधे निर्वाचित, जो गांव की सरकार के प्रमुख होते हैं।
राष्ट्रीय संसद से लेकर ग्राम स्तर तक जनता के निर्वाचित पदों का स्तरवार विवरण।
| संवैधानिक स्तर | निर्वाचित पद | कुल संख्या (राजस्थान) | निर्वाचन प्रक्रिया | कार्यालय एवं विधायी संस्था |
|---|---|---|---|---|
| संसदीय (राष्ट्रीय) | सांसद (MP) | 35 (25 लोकसभा + 10 राज्यसभा) | लोकसभा: प्रत्यक्ष जनता द्वारा राज्यसभा: विधायकों द्वारा अप्रत्यक्ष |
संसद भवन, नई दिल्ली |
| राज्य विधानमंडल | विधायक (MLA) | 200 विधानसभा सीटें | प्रत्यक्ष वयस्क मताधिकार द्वारा | राजस्थान विधान सभा, ज्योति नगर, जयपुर |
| जिला स्वशासन | जिला प्रमुख | 33 जिला परिषदें | जिला परिषद सदस्यों द्वारा निर्वाचित | संबंधित जिला परिषद मुख्यालय |
| ब्लॉक स्वशासन | प्रधान | 367 पंचायत समितियां | पंचायत समिति सदस्यों द्वारा निर्वाचित | संबंधित पंचायत समिति मुख्यालय |
| शहरी स्वशासन | महापौर / सभापति / अध्यक्ष | 309 शहरी निकाय | निर्वाचित वार्ड पार्षदों द्वारा | नगर निगम, परिषद एवं पालिका कार्यालय |
| ग्राम स्वशासन | सरपंच | 11,067 ग्राम पंचायतें | ग्राम पंचायत मतदाताओं द्वारा प्रत्यक्ष | ग्राम पंचायत सचिवालय / भारत निर्माण सेवा केंद्र |
संसदीय कार्यवाही, विधानसभा प्रश्न, निर्वाचन परिणाम एवं मतदाता सूची के केंद्रीय पोर्टल्स।
सत्र कार्यवाही, तारांकित प्रश्न, विधेयक एवं विधायकों का ब्यौरा
लोकसभा एवं राज्यसभा सांसदों का संसदीय रिकॉर्ड व प्रश्न
मतदाता सूची, मतदान केंद्र, विधानसभा व लोकसभा चुनाव परिणाम
पंचायती राज एवं नगर पालिका चुनाव अधिसूचनाएं व परिणाम
सांसद स्थानीय क्षेत्र विकास योजना कार्य स्वीकृति व व्यय
राष्ट्रीय चुनाव दिशानिर्देश, आचार संहिता व राजनीतिक दल सूची